Waarom vervangt de Machineverordening de huidige Machinerichtlijn?
Toen de huidige Machinerichtlijn in 2006 werd opgesteld, bestonden veel van de huidige technologieën nauwelijks.
Vandaag beschikken steeds meer hijswerktuigen over:
- softwaregestuurde veiligheidsfuncties;
- afstandsbediening;
- internetverbindingen;
- digitale monitoring;
- automatische updates.
De Europese wetgeving moest daarom worden aangepast aan deze nieuwe realiteit.
De Machineverordening zorgt ervoor dat veiligheidsvereisten beter aansluiten bij moderne machines én dat dezelfde regels rechtstreeks gelden in alle Europese lidstaten.
Voor organisaties betekent dat meer duidelijkheid en minder interpretatieverschillen.
Van Machinerichtlijn naar Machineverordening hijswerktuigen: wat verandert?
De grootste wijziging zit niet alleen in de inhoud, maar ook in de juridische vorm.
De Machinerichtlijn
Een machinerichtlijn moest door elk Europees land afzonderlijk worden omgezet in nationale wetgeving. Daardoor konden kleine verschillen ontstaan in de interpretatie van de regels.
De Machineverordening
Een machineverordening is onmiddellijk van toepassing in alle lidstaten.
Dat betekent:
- één uniforme Europese regelgeving;
- minder administratieve verschillen;
- meer rechtszekerheid voor fabrikanten;
- een gelijk speelveld binnen de Europese markt.
Voor bedrijven die internationaal actief zijn of meerdere vestigingen beheren, zorgt dit voor meer consistentie.
Slimme hijswerktuigen vragen om nieuwe veiligheidsregels
Waar vroeger vooral de mechanische veiligheid centraal stond, kijkt Europa nu ook naar digitale veiligheid.
Cybersecurity
Wanneer een hijswerktuig verbonden is met een netwerk of op afstand kan worden aangestuurd, mogen cyberaanvallen nooit invloed hebben op veiligheidsfuncties.
Daarom introduceert de Machineverordening, die de machinerichtlijn zal vervangen, expliciete eisen rond cybersecurity.
Software-updates
Ook software-updates krijgen een belangrijke plaats.
Een update mag nooit leiden tot een vermindering van de veiligheid of conformiteit van de machine.
Digitale documentatie
Steeds meer technische documentatie zal digitaal beschikbaar worden gesteld, waardoor informatie sneller toegankelijk wordt voor gebruikers en toezichthouders.
Wat is een substantiële wijziging?
De nieuwe machineverordening verduidelijkt ook het begrip substantiële wijziging.
Voert u ingrijpende wijzigingen uit aan een bestaand hijswerktuig, dan kan dit juridisch beschouwd worden als een nieuwe machine.
Denk bijvoorbeeld aan:
- een belangrijke capaciteitsverhoging;
- een ingrijpende retrofit;
- wijzigingen aan veiligheidsfuncties;
- fundamentele softwareaanpassingen.
In dergelijke situaties kan een volledig nieuwe conformiteitsprocedure en CE-certificering noodzakelijk zijn.
De nieuwe regelgeving hijswerktuigen creeërt zo meer duidelijkheid voor bedrijven die bestaande installaties moderniseren.
Belgische keuringsverplichtingen blijven ongewijzigd
Hier ontstaat vaak de grootste verwarring. De Machineverordening 2027 regelt het op de markt brengen van veilige machines.
De regelgeving hijswerktuigen rond het gebruik van machines blijft echter een nationale bevoegdheid.
Voor Belgische bedrijven verandert daarom niets aan de bestaande wettelijke keuringsverplichtingen.
Dat betekent dat onder meer volgende verplichtingen blijven gelden:
- Controles voor indienststelling volgens art. 280 van het ARAB
- Periodieke (driemaandelijkse) controles volgens art. 281 van het ARAB
Met andere woorden: ook na 20 januari 2027 blijft een correcte opvolging van uw hijswerktuigen essentieel om conform én veilig te blijven werken.
Wat kunt u vandaag al doen?
Hoewel de Machineverordening pas vanaf 20 januari 2027 volledig van toepassing is, hoeft u niet te wachten.
Integendeel. Door vandaag al de juiste voorbereidingen te treffen, voorkomt u verrassingen later.
Bij aankoop van nieuwe hijswerktuigen
Vraag leveranciers hoe hun machines voldoen aan de nieuwe Machineverordening en welke documentatie beschikbaar zal zijn.
Bij productie of engineering
Controleer of uw technische dossiers rekening houden met de bijkomende eisen rond software en cybersecurity.
Bij bestaande installaties
Blijf consistent in uw driemaandelijkse keuringen conform het ARAB om de veiligheid en conformiteit van uw machines te waarborgen.
Een goed overzicht van uw wettelijke verplichtingen voorkomt niet alleen administratieve problemen, maar helpt ook om stilstand en operationele risico’s te beperken.
Grip op de veiligheid van uw hijswerktuigen
Voor organisaties met meerdere sites, complexe installaties of een uitgebreid machinepark is regelgeving slechts één onderdeel van het verhaal.
De echte uitdaging ligt vaak elders:
- alle keuringen tijdig plannen;
- overzicht bewaren;
- rapporteringen centraliseren;
- stilstand vermijden;
- ervoor zorgen dat niets tussen de mazen van het net glipt.
Wilt u zeker zijn dat uw hijswerktuigen vandaag én na 2027 conform blijven?
De experten van Normec BTV helpen u met:
- indienststellingskeuringen;
- periodieke keuringen;
- advies over conformiteit;
- ondersteuning bij complexe veiligheidsverplichtingen;
- een duidelijk overzicht van al uw wettelijke keuringen.
Neem contact op met onze specialisten en ontdek hoe u grip houdt op de veiligheid en continuïteit van uw hijsinstallaties.